Sinds de opening op 21 maart beschikt het Nederlands Stoommachinemuseum in Medemblik over een prachtig bezoekerscentrum. Het vloeroppervlak is uitgebreid en de ruimte is helemaal opnieuw ingericht en aangekleed. In dit vernieuwde bezoekerscentrum ontvangt het museum zijn bezoekers in een sfeervolle, omgeving. Hier vind je ook een permanente expositie over de geschiedenis van het gemaal, waarin het museum is ondergebracht. Daarnaast is er in het stoomlab een educatieve ruimte voor schoolklassen, lezingen e.d.Â
Het verhaal van het stoomgemaal
In het bezoekerscentrum is een permanente expositie ingericht over het gemaal en het beheer van het water in de afgelopen 500 jaar. Vanaf de 16 eeuw werden molens ingezet om het polderwaterpeil te reguleren. De molens waren effectief totdat ze ingehaald werden door stoomgemalen. Weer of geen weer, stoommachines doen altijd hun werk. Het stoomgemaal Vier Noorder Koggen is één van de oudste nog intacte stoomgemalen van ons land. Het gemaal heeft ruim 100 jaar dienstgedaan, tot 1978. Sinds 1985 is het Nederlands Stoommachinemuseum in het monumentale gemaal gevestigd.
Unieke objecten uit de historische verzameling van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier vullen dit verhaal aan. Bijzonder is de verzameling zg. hensbekers: drinkbekers voor bestuurders van het waterschap die ze moesten leegdrinken bij het aanvaarden van hun functie.
Stoomlab en museumcafé
Een deel van het bezoekerscentrum is ingericht als educatieve ruimte. Hier kunnen schoolklassen en andere groepen uitleg krijgen over water en stoom. Het museum organiseert regelmatig lezingen over onderwerpen die samenhangen met water en stoom. Deze lezingen kunnen nu in deze nieuwe ruimte gegeven worden.
Voor kinderen kan de ruimte worden ingericht als Stoomlab. Dan krijgen zij de mogelijkheid om zelf miniatuur-stoommachinetjes onder stoom te brengen en daarmee verschillende objecten in beweging te brengen.
De gehele ruimte is ingericht als museumcafé. Bezoekers kunnen te midden van de museale expositie genieten van verse kop koffie met appeltaart (of iets anders). Als grote blikvanger heeft het museum middenin de ruimte een draaiende (model)stoommachine geplaatst. Daarboven is verlichting aangebracht in de vorm van een stoomwolk. Hierdoor kunnen bezoekers verblijven in een sfeervolle omgeving, waarin de museale functie gecombineerd wordt met die van een aangename verblijfsruimte.
Het museum bood altijd al de mogelijkheden voor groepsontvangsten. Dat blijft zo. De nieuwe inrichting en aankleding zullen ongetwijfeld bijdragen aan verhoging van de sfeer van deze bijeenkomsten.
Onmisbare steun
Zonder de ruimhartige donaties van meerdere fondsen zou de verbouwing van het bezoekerscentrum nooit hebben kunnen plaatsvinden. Voor het bouwkundige deel ontving het museum subsidies van de gemeente Medemblik, de Stichting stoomgemaal Vier Noorder Koggen en de provincie Noord-Holland. De gehele herinrichting werd mogelijk gemaakt door een royale bijdrage van de Stichting Weteringschans. De Stichting Dioraphte verleende subsidie als bijdrage aan de realisatie van het Stoomlab.